A senda do coñecemento. Instalación

 

A Senda do Coñecemento 

A Instalación Plástica como Propulsor da Lectura no IES Eusebio da Guarda

No Instituto de Educación Secundaria Eusebio da Guarda da Coruña, o alumnado de Plástica de 1º de Bacharelato desenvolveu unha actividade que transcende o puramente artístico. Esta iniciativa enmárcase de forma explícita nunha campaña estratéxica para a promoción da lectura e o fomento da literacidade entre toda a comunidade educativa.

A acción non constitúe un traballo de fin de curso, senón unha intervención activa que utiliza a arte da instalación como dispositivo pedagóxico. O lugar escollido, o vestíbulo de entrada do centro, un espazo de tránsito cotián, foi transformado nunha área de estímulo intelectual e contemplación.

Ao adoptar a instalación como medio —un xénero que establece un diálogo intenso co espazo e o observador— o proxecto conecta coa tradición de artistas insignes. O traballo evoca a dimensión conceptual e social da arte en mestres como Joseph Beuys, ao dotar obxectos e materiais cotiáns dunha nova carga simbólica e reflexiva. As pezas buscan crear un campo de enerxía que incite á pausa e á meditación, elementos esenciais para o acto lector.

Unha das características máis salientables desta obra reside no seu carácter efémero e participativo, logrado mediante o uso de libros procedentes do expurgo da biblioteca do centro. Estes volumes, destinados a ser retirados do fondo bibliográfico, constitúen a propia materia prima da instalación. O alumnado empregou o material de refugallo para crear unha obra que invita explicitamente a que as persoas que o desexen leven consigo os exemplares, nun acto de apropiación directa non só do texto, senón tamén da propia obra artística.

o alumnado soubo conferir novos significados a elementos cotiáns e, singularmente, ao libro como artefacto, transformando o locus nunha área de poiesis. As súas obras non son só composicións visuais; son campos de enerxía onde o texto, o silencio e a crítica social son palpables.

Así mesmo, a forma en que as instalacións demandan unha resposta activa e a presenza corpórea do público —como se observa na performance art de figuras como Marina Abramović— é empregada aquí para romper a pasividade ante a rutina. 

En esencia, esta actividade demostra a madurez reflexiva coa que o alumnado artellou unha simbiose entre a estética e a didáctica. Cada composición é un enunciado conceptual deseñado para elevar o libro e a lectura á categoría de obxecto central de interese, empregando a potencia visual da arte contemporánea como catalizador da inquedanza intelectual e permitindo ao tempo que cada participante redefina a posesión e o valor da creación.

Instalación concibida e realizada por Norah Couselo, Teo Galiñanes, Carmen Arbones, Vicky Taboada, Alicia López e Carmen Cuba, empregando papel e libros procedentes do expurgo da biblioteca do centro, no mes de novembro de dous mil vinte e cinco.